Kapalı hacimlerde insan sağlığının korunabilmesi için yeterli miktarda temiz hava sağlanması gerekmektedir. Havalandırma sistemlerinin temel amacı; oksijen seviyesini korumak, karbondioksit birikimini önlemek, ortam sıcaklığını kontrol altında tutmak ve kirleticileri uzaklaştırmaktır.
ASHRAE ve uluslararası havalandırma standartlarına göre iç ortam hava kalitesinin korunabilmesi için karbondioksit seviyesinin mümkün olduğunca düşük tutulması gerekmektedir.
Ortalama dış hava CO₂ seviyesi:
400-450 ppm
Konforlu iç ortam:
800-1000 ppm
Yetersiz havalandırılmış ortam:
1500 ppm üzeri
2000 ppm üzerindeki değerlerde baş ağrısı, dikkat azalması ve performans düşüşü görülebilmektedir.
Ortalama bir yetişkin insan:
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Solunum havası | 20-30 m³/gün |
| CO₂ üretimi | 15-20 litre/saat |
| Duyulur ısı yükü | 70-80 W |
| Toplam metabolik yük | 100-130 W |
| Oksijen tüketimi | 15-25 litre/saat |
Bu nedenle bina havalandırma sistemleri kişi sayısına göre hesaplanmalıdır.
Havalandırma tasarımlarında kullanılan en önemli kriterlerden biri saatlik hava değişim sayısıdır (ACH).
Örnek değerler:
| Mahal | Hava Değişim Sayısı |
|---|---|
| Ofis | 4-8 ACH |
| Toplantı Salonu | 6-10 ACH |
| Restoran | 10-15 ACH |
| Otopark | 6-10 ACH |
| Endüstriyel Tesis | 8-20 ACH |
| Kaynak Atölyesi | 15-30 ACH |
Üretim tesislerinde oluşan kirleticiler:
Kaynak dumanı
Metal partikülleri
Yağ buharı
VOC gazları
Toz emisyonları
Yanma gazları
Bu kirleticilerin uzaklaştırılması için lokal emiş sistemleri ve genel havalandırma birlikte kullanılmalıdır.
Fan seçiminde aşağıdaki parametreler dikkate alınmalıdır:
Hava debisi (m³/h)
Kanal basınç kaybı (Pa)
Filtre basınç kaybı (Pa)
Menfez kayıpları
Damper kayıpları
Toplam basınç kaybı:
Toplam Basınç = Kanal + Filtre + Damper + Menfez Kayıpları
olarak hesaplanır.
Modern tesislerde enerji tüketiminin %30-40'ı HVAC sistemlerinden kaynaklanmaktadır.
Bu nedenle;
EC motorlu fanlar
Frekans invertörleri
Isı geri kazanım sistemleri
Otomasyon sistemleri
kullanılarak enerji tüketimi önemli ölçüde azaltılabilmektedir.
Bina ve endüstriyel tesis havalandırma sistemleri yalnızca hava taşımak için değil, insan sağlığını korumak, üretim verimliliğini artırmak ve enerji tasarrufu sağlamak amacıyla tasarlanan mühendislik sistemleridir. Doğru hava debisi, hava değişim sayısı ve filtrasyon kapasitesi sistem performansını doğrudan etkilemektedir.
Tıkla Ara 05421178207
